6 Temel Gestalt İlkeleri

gestalt ilkeleri nelerdir
Gestalt İlkeleri
                             

     Gestalt kelimesi, Almanca kökenli olup şekil,biçim veya endam demektir.Genel olarak "algı" ve "algısal örgütlenme" konularını ele alır ve önem verir.Gestalt ekolünü;1920'lerde, Almanya'daki bir grup psikolog(Kurt Koffka · Max Werthemier · Wolfgang Köhler · Kurt Lewin),bu görsel algı kuramını geliştirdi.Gestalt ilkeleri - veya Gestalt Teorisi de bilindiği gibi bugün izlediğimiz birçok tasarım kuralının temelini oluşturur.Bu kuram klasik uyarı-tepki öğrenme ilişkisine karşı çıkarak zihnin uyarıcılar arasında bir ilişki kurduğunu savunur.Bu yüzden önemli olan davranışlar değil "bilişsel süreçler"dir.Gestalt'a göre;bütün onu oluşturan parçalara eşit değil aksine daha fazladır.



  Bu yüzden tasarımın herhangi bir koluyla(mimarlık,grafik tasarımı,araba tasarımı...) ilgilenenlerin prensipleri öğrenmesi önemlidir.Özellikle gestalt kuramı mimarlıkta çok önemlidir.Gözümüzle görebildiğimiz nesneleri ve düzenleri nasıl algıladığımızı bize anlattıklarını anlıyorsanız,insanlarla daha iyi bağlantı kuracak daha tutarlı bir tasarım oluşturabileceksiniz.


Gestalt İlkeleri Nedir? 

     Konunun başında biraz bu konu ya değinmiştik.Gestalt terimi, Gestalt ilkelerinin ardındaki aşırı arkaplan temasını açıklamanın iyi bir yolu olan "birleştirilmiş bütün" anlamına gelir.Bunlar, bir grup nesneye bakdığımızda, tek tek parçaları görmeden önce nesnelerin bütününü göreceğimizi ifade eder.

    Tasarım da veya sanatta gestalt kuramını uygulayarak öğelerinizi, aşağıda açıkladığımız çeşitli yaklaşımlardan birini kullanarak görsel bir düzende toplarsanız, tasarımınız daha bağlı, tutarlı ve eksiksiz olacaktır.

    Ancak prensipler birkaç yıl boyunca geliştirilirken, kısmen Rudolf Arnheim'in 1954 kitabı sayesinde öne çıktılar. Kuram ve ilkelerin önde gelen kurucuları Max Wertheimer, Wolfgang Kohler ve Kurt Koffka'idir.

Gestalt İlkeleri


  1.  Benzerlik 
  2. Süreklilik 
  3. Kapalılık 
  4. Yakınlık 
  5. Şekil-Zemin
  6.  Simetri

     Gestalt ilkelerini anlamanın en iyi yolu, farklı ilkelere bakmaktır. Arnheim'ın kitabını okuma imkanınız varsa okuyabilirsiniz.Ama gestalt ilkeleri temel olarak 6 adettir var.

1.Benzerlik İlkesi

       Gestalt tasarım ilkelerinin ilki olan benzerlik ilkesi nesneler birbirine benzediğinde, izleyiciler genellikle tek tek öğeleri bir desen veya grubun parçası olarak göreceklerdir.Bu efekt, bir dizi ayrı elemandan tek bir resim, görüntü veya mesaj oluşturmak için kullanılabilir.

       Farklı elemanlar arasındaki benzerlik;şekil, renk, boyut, doku veya oranlar olabilir.Kişisel öğelerin sahip olduğu daha yaygın olan ortak nokta;tutarlılık duygusu benzerlik sayesinde daha büyüktür.Benzerlik örüntüsünün kırılmasında özel bir unsur vurgulanabilir. Bu etki anomalidir.
gestalt ilkeleri nelerdir



2.Süreklilik İlkesi

       Gestalt ilkelerinin ikincisi olan süreklilik, gözün bir hat, çizgi ya da eğri boyunca çizildiği, ayrı bir rakamın ayrı çizgilere göre görülmesini tercih eden prensiptir. Bu, bileşimdeki başka bir öğeye işaret etmek için kullanılabilir ve bir çizginin, genellikle bir eğri içinde, bir ikincil eleman ile mükemmel bir şekilde hizalanan bir nesne boyunca kesildiği yerde görürüz.


gestalt ilkeleri nelerdir



3.Kapalılık İlkesi

   Kapalılık, insan gözünün kapalı şekilleri görme eğilimini kullanan yaygın bir tasarım tekniğidir.Kapalılık, bir nesnenin eksik olduğu veya bir elemanın iç alanının tamamen kapalı olmadığı durumlarda çalışır, ancak izleyici, eksik bilgileri doldurarak tam bir şekil algılar.Bu teknik genellikle stenciled resimle ilişkilidir, ancak aynı zamanda logo formlarıyla da yakından ilişkilidir.


gestalt ilkeleri nelerdir

         Yukarıda IBM'in logosu bulunmaktadır.Aslında yatay olan çizgileri görürüz sadece.IBM yazısını değil.Kapalılık ilkesi yatay çizgileri bütün olarak algılamamızı sağlıyor.


4.Yakınlık İlkesi

   Yakınlık, bu nesneler arasında bir grup ilişkilendirmesi oluşturmak için öğelerin yakın düzenlemesini kullanır.Eğer münferit elementler de benzer ise, bunlar ayrı elementler olsalar da,tek bir bütün olarak algılanma eğilimi gösterirler. Yakınlık veya gruplandırma; şekil, renk, doku, boyut veya başka herhangi bir görsel özellik dahil olmak üzere birçok farklı ortaklıkla sağlanabilir.
gestalt ilkeleri



5.Şekil /Zemin  İlkesi

    Bu ilke, gözün çevredeki arka plandaki nesneleri görme ve ayırma eğilimini açıklar. Klasik bir örnek, birbirine bakan iki yüzü göstermek için bir vazo / şamdan illüstrasyonunu kullanır, ancak bu etkiyi çeşitli logo tasarımlarında da görebilirsiniz.İnsan gözü, figürü (ön plan nesnesi) ve arka planını (zemin) iki farklı odak noktası olarak görmek ister.


gestalt ilkeleri


    Figür olmayan her şey, özellikle tasarımcı ya da sanatçı kasıtlı olarak belirsizlik vermek için tanıttığı zaman, bazı ilginç görsel efektler ve püf noktaları oluşturmak için kullanılabilecek bir zemin olarak kabul edilir - sürrealist MC Escher'ın favori tekniği.Gestalt ilkelerini anlamak görüldüğü gibi o kadar da zor değildir.



gestalt ilkeleri


6.Simetri ve Düzen İlkesi

                   
gestalt ilkeleri

  Gestalt tasarım ilkelerinin sonuna geldik bunuda basitçe ifade edersek, bu prensip, bir kompozisyonun bir bozukluk veya dengesizlik duygusu sunmaması gerektiğini, aksi takdirde izleyici, eksik unsuru bulmaya veya mesajı veya talimatı odaklamak yerine sorunu çözmeye çalışırken zaman kaybedecektir.

3 yorum:

  1. heeey geştalt çok seviyom ben yaaa. bir ruhsal felsefe. türkçede bir kitabını okudum. çevirisi de nevzat erkmen :)

    YanıtlaSil
  2. gerçekten açıklama muhteşemdi ayrıca psikoloji okuduğum ilgimi ilk çeken konu başlığı da bu oldu. Çünkü gestalt psikolojisi diye bir terim mevcut ve ben anında buna dikkat çektim. Tasarımla ilişkisini ilk sizden duydum bu yüzdende çok teşekkür eder başarılarınızın devamını dilerim.

    YanıtlaSil

YORUM YAPARAK KATKIDA BULUNABİLİRSİNİZ...
1) Yaptığınız yorumun, yazıyla alakalı olmasına özen gösteriniz.
2) Yazım ve dil bilgisi kurallarına mümkün olduğunca dikkat ediniz.
3) Kullandığınız üslubun sizi yansıttığını unutmayınız.