Ömer Hayyam'ın En Derin 15 Rubaisi

                                 Ömer Hayyam Doğu kültürü içinde Batıni ve Mu'tezile anlayışına sahiptir.İran'da doğmuştur.Takvim konusunda bilgili olması sebebiyle diğer ilim insanlarına göre doğum ve ölüm tarihleri günü gününe bilinmektedir.Matematikte günümüzün tabiriyle 'x'i, Pascal Üçgeni'ni bulmuştur.Binom açılımını ilk kullanmıştır.Rubaileriyle ünlenmiştir.Rubailerinde; Dünya,var oluş,Allah, devlet ve toplumsal konularda özgürce ve sınırsız bir şekilde düşünmüştür.Bunda yaşadığı toplumda fikir özgürlüğü ile felsefeyi toplumun günah saymaması etkilidir.Dünya'yı,insanları,yaşamı yeniden yorumlamış ve ulaşmıştır.Hayyam'ı biraz tanıdığımıza göre şimdi rubailerine geçebiliriz.

1. Sevgili,seninle ben pergel gibiyiz:
    İki başımız var,bir tek bedenimiz
    Ne kadar  dönersem döneyim çevrende:
    Er geç baş başa verecek  değil miyiz?

Evlenen çiftler  

2. Yetmiş iki ayrı millet bir o kadar da din!
    Tek kaygısı seni sevmek benim milletimin;
    Kafirlik müslümanlık neymiş,sevap günah
    Maksat sensin,araya dolambaçlar girmesin.


3.Yazık,gönül derdine derman bulmadı

    Canım dudağıma geldi canan gelmedi
   Dünyadan habersiz sona ermekte ömrüm 
   O aşk efsanesi hala sona ermedi

Gün batımı ve deniz


 4. Yalnız bilgili olmak değil adam olmak,
     Vefalı mı değil mi insan,ona bak.
    Yücelerin yücesine yükselirsin
     Halka  verdiğin sözün eri olarak.


5. Kim demiş haram nedir bilmez Hayyam?

    Ben haramı helalı karıştırmam:
    Seninle içilen şarap helaldir,
    Sensiz içtiğim su bile haram.


üzüm şarabı


6. Bir testici gördüm,çamur içindeydi:
    Ayağı çarkında,elinde bir testi;
    Testinin başında bir yoksulun ayağı
    Kulpunda bir padişahın kellesi.

7. Ferman sende,ama güzel yaşamak bizde:

    Senden ayığız bu sarhoş halimizde.
    Sen insan kanı içersin,biz üzüm kanı:
    İnsaf be Sultanım,kötülük hangimizde?

8. İçin temiz olmadıktan sonra

    Hacı hoca olmuşsun,kaç para!
    Hırka,tespih,post,seccade güzel
    Ama Tanrı kanar mı bunlara?





9. Bu kubbe altındaki bin bir belayı gör;
    Dostlar gideli boşalan dünyayı gör;
    Tek soluk yitirme kendini bilmeden;
    Bırak yarını,dünü, yaşadığın anı gör.


10. Gönlünce de dönse, bu dünyanın sonu ne?

      Okunup bitse de ömür destanın, sonu ne?
      Yüz yıl dilediğince yaşadın diyelim,
       Bir yüz yıl daha yaşasaydın,sonu ne?




 11.  Bu dünyaya kendi isteğimle gelmedim ben;
       Şaşkınlıktan başka şeyim artmadı yaşarken.
       Kendi isteğimle de gidiyor değilim şimdi,
       Niye geldik kaldık,niye gidiyoruz bilmeden.


12.  Bu dünyada nedir payıma düşen,hiç

       Nedir ömrümün kazancı felekten,hiç
       Bir sevinç mumuyum sönüversem hiçim
       Bir kadehim,kırılsam ne kalır benden, hiç.





13.  Ey kör!Bu yer bu gök,bu yıldızlar boştur boş!
          Bırak onu bunu da  gönlünü hoş tut hoş!
       Şu durmadan kurulup dağılan evrende
       Bir nefestir alacağın,o da boştur boş!


14. Cennette huriler varmış,kara gözlü;
      İçkinin de ordaymış en güzeli.
      Desene biz çoktan cennetlik olmuşuz:
      Bak,bir yanda şarap,bir yanda sevgili.


Cennet nasıl bir yer

 15.  Akılla bir konuşmam oldu dün gece;
      Sana soracaklarım var, dedim;
      Sen ki her bilginin temelisin,
      Bana yol göstermelisin,
      Yaşamaktan bezdim,ne yapsam?
      Birkaç yıl daha katlan, dedi.
      Nedir; dedim bu yaşamak?
      Bir düş,dedi; birkaç görüntü.
      Evi barkı olmak nedir? dedim;
      Kurt,köpek,çakal makal,dedi.
      Ne dersin bu adamlara,dedim;
      Yüreksizler,kafasızlar,soysuzlar,dedi.
      Benim bu deli gönlüm dedim;
      Ne zaman akıllanacak?
      Biraz daha kulağı burkulunca,dedi.
      Hayyam'ın bu sözlerine  ne dersin,dedim;
      Dizmiş alt alta sözleri,
      Hoşbeş etmiş derim,dedi.

2 yorum:

  1. Derleme için teşekkürler. 9 numaralı rubai çok anlamlı ve güzel geliyor bana. :)

    YanıtlaSil

YORUM YAPARAK KATKIDA BULUNABİLİRSİNİZ...
1) Yaptığınız yorumun, yazıyla alakalı olmasına özen gösteriniz.
2) Yazım ve dil bilgisi kurallarına mümkün olduğunca dikkat ediniz.
3) Kullandığınız üslubun sizi yansıttığını unutmayınız.